Kategorie: Wszystkie | Atrakcje Jury | Imprezy na Jurze | O Mnie | Pozajurajskie wycieczki | Wycieczki
RSS
środa, 01 sierpnia 2012
Bodzentyn i jego zabytki

Bodzentyn to niewątpliwie jedna z najbardziej urokliwych miejscowości na Kielecczyźnie. Będąc w Bodzentynie miałam wrażenie, że czas tam jakby się zatrzymał, oczywiście w tym pozytywnym sensie.

Spośród atrakcji Bodzentyna warto odwiedzić miedzy innymi malownicze ruiny zamku biskupów krakowskich, zagrodę rodziny Czernikiewiczów oraz oczywiście kościół parafialny, gdzie znajduje się jeden z ciekawszych zabytków sztuki sakralnej w Polsce, czyli tryptyk Marcina Czarnego (zięcia Wita Stwosza) z lat 1508-1515.

Zamek w Bodzentynie od czasu powstania tj. od połowy XIV wieku do roku 1789 był w posiadaniu biskupów krakowskich. Wybudowany został z inicjatywy bpa Floriana z Mokrska w miejscu dawnego dworu bpa Bodzanty. W czasach biskupa Franciszka Krasińskiego i Piotra Tomickiego zamek został ostatecznie przekształcony w renesansową rezydencję. Ostatnim "zarządcą " biskupiej rezydencji był bp Sołtyk. Pod koniec XVIII wieku zamek została przejęty przez państwo, a zamkowe pomieszczenia przekształcono w spichlerz, a później szpital wojskowy. Opuszczony popadł w ruinę i w 1900 roku przeznaczono go do rozbiórki. Całe szczęście dzięki interwencji warszawskich społeczników pomysł ten nie został zrealizowany i dziś możemy podziwiać jego malownicze ruiny.

Zamek w Bodzentynie

Zamek w Bodzentynie

Zamek w Bodzentynie

Zamek w Bodzentynie

Zamek w Bodzentynie

Zamek w Bodzentynie

Zamek w Bodzentynie

Zamek w Bodzentynie

Zamek w Bodzentynie

 

Na uwagę zasługuje także zabytkowa zagroda rodziny Czernikiewiczów - najstarsza i jedyna tak kompletnie zachowana zagroda na Ziemi Kieleckiej. Jej najstarsze elementy pochodzą z roku 1809. W skład zagrody wchodzą: budynek mieszkalny, budynki gospodarcze oraz wozownia, która wraz z ogrodzeniem tworzy zwarty zespół w kształcie czworokąta. Dziś zagroda jest własnością Muzeum Wsi Kieleckiej i działa jako punkt etnograficzny.

Zagroda w Bodzentynie

Zagroda w Bodzentynie

Będąc w Bodzentynie warto zajrzeć do tamtejszego kościoła parafialnego. Powstał on w połowie XIV wieku, a jego fundatorem był Zbigniew Oleśnicki, biskup krakowski. Do dziś zachowała się w kruchcie tablica erekcyjna z płaskorzeźbą przedstawiającą Zbigniewa Oleśnickiego ofiarującego model kościoła Matce Boskiej. Kościół nosi wezwanie św. Stanisława. Jest trójnawowy o konstrukcji bazylikowej. Ołtarz główny, renesansowy powstał w latach 40-tych XVI wieku i ma dość ciekawą historię. Jego fundatorem był  król Zygmunt Stary i pierwotnie  znajdował się  w katedrze wawelskiej. W roku 1647 przeniesiony został do kolegiaty kieleckiej, a przed 1728 trafił do Bodzentyna. Obok ołtarza głównego na uwagę zasługuje tryptyk "Zaśnięcie Matki Boskiej" autorstwa Marcina Czarnego zwany tryptykiem bodzentyńkim. Powstał on w roku 1508 i jest jedynym dziełem tego autora, które przetrwało do naszych czasów. Przy czym autorstwa Marcina Czarnego jest tylko środkowa część,  natomiast pozostałe skrzydła i predella były malowane pod okiem mistrza przez innych malarzy. Predella najprawdopodobniej została wykonana przez jego syna - Mikołaja Czarnego. Przypuszcza się, że Marcin Czarny był uczniem Jana Wielkiego, któremu zawdzięczamy olkuski poliptyk. W prezbiterium warto zwrócić uwagę także na renesansowy nagrobek biskupa i podkanclerza  Franciszka Krasińskiego.

Tryptyk bodzentyński

Kościól w Bodzentynie

Nagrobek bp Krasińskiego

tablica fundacyjna

Jako ciekawostkę warto wspomnieć, że z Bodzentyna pochodzi znany XIX-wieczny malarz-pejzażysta Józef  Szermentowski.

wtorek, 06 marca 2012
Szczekociny - pałac jak z bajki

Pałac w Szczekocinach to niewątpliwie jeden z ciekawszych przykładów wczesnoklasycystycznej architektury. Został zbudowany w latach 70-tych XVIII wieku dla Franciszka i Urszuli z Morsztynów Dembińskiej, w miejscu wcześniejszego dworu rodziny Korycińskich. Autorem projektu był Jan Ferdynand Nax, architekt królewski, działający przede wszystkim na terenie Lubelszczyzny i Kielecczyzny. Nax projektował budowę bądź przebudowę  między innymi takich pałaców jak: pałac Małachowskich w Nałęczowie, pałace w : Kurozwękach, Rusinowie czy Śladkowie. Prawdopodobnie to on także przebudowywał pałac Wielopolskich w Pińczowie. Oprócz tego, że był architektem zajmował się także ekonomią czy badaniem spławności rzek. Architektury "uczył się" u samego Jakuba Fontany.

Pałac robił i chyba w dalszym ciągu - mimo wszystko - robi wrażenie, choć z czasów świetności niewiele pozostało. Nie zobaczymy już barokowych, rokokowych czy klasycystycznych kominków, bogatych adamaszków czy makat zdobiących salę balową - czas II wojny światowej oraz powojennej nacjonalizacji zrobił swoje...

Tragiczny dla pałacu był pożar w 1980 roku, jak podaje w swojej pracy magisterskiej "Założenie parkowo-pałacowe Dembińskich w Szczekocinach"  Daria Janus:" Zniszczeniu uległa cała konstrukcja dachu. Ogień wtargnął na strych, spustoszył piętro i fragment parteru. Ucierpiały ściany... uszkodzone zostały ręcznie malowane holenderskie kafelki w łazience .Według nie potwierdzonych źródeł część wyposażenia z pałacu zaginęła podczas ewakuacji".

Pałac kiedyś musiał być przecudny, skoro sam król Stanisław August Poniatowski goszcząc w pałacu miał ponoć stwierdzić: "pałac jak dla monarchy za mały, ale na dwór szlachecki za piękny i bogaty".

Pałac w posiadaniu Dembińskich był do roku 1825, później trafiła w ręce córki Urszuli Dembińskiej - Barbary, której mężem był Tadeusz Czacki, założyciel sławnego Liceum w Krzemieńcu. Później był w posiadaniu miedzy innymi rodziny Łubieńskich i Halpertów. Ostatnim właścicielem był polityk, dyplomata - Jan Ciechanowski.

Jako ciekawostkę warto wspomnieć, że przez pewien czas w pałacowej oficynie mieszkał Lech Beynar, znany jako Paweł Jasienica. Ponoć czas spędzony w Szczekocinach był dla niego bardzo twórczy. To tu napisał między innymi swoją pierwszą reportażową książkę "Wisła pożegna zaścianek" , "Świt" czy podręcznik "Archeologia na wyrywki".

 

 Pałac  w Szczekocinach

 

Pałac  w Szczekocinach

Pałacowa oficyna

wtorek, 11 października 2011
Opole - wyjazd szkoleniowy - 08.10.2011

8.10.2011 woku z inicjatywy koła przewodników Ilkussia, które działa przy olkuskim oddziale PTTK odbył się kolejny już wyjazd szkoleniowy na Opolszczyznę. Tym razem zwiedziliśmy stolicę tego region czyli Opole. W wycieczce wzięło udział ponad 40 osób, obok przewodników towarzyszyli nam także nauczyciele olkuskich szkół, którzy na co dzień działają w kole Opiekunów SKKT.

 Program był dość napięty. Zwiedziliśmy między innymi:

  • Kościół Franciszkanów wraz z kaplicą grobową książąt opolskich. W kryptach pochowano miedzy innymi Władysława Opolczyka - fundatora klasztoru na Jasnej Górze oraz wnuczkę Władysława Łokietka - Elżbietę Świdnicką. Warto wspomnieć, że wspomniana kaplica jest jedynym zachowanym na Opolszczyźnie przykładem średniowiecznej sztuki nagrobnej.       
  • Katedrę św. Krzyża, gdzie z kolei znajduje się słynący łaskami gotycki obraz Matki Boskiej Opolskiej oraz nagrobek ostatniego z dynastii Piastów Opolskich - Jana Dobrego. 
  • Muzeum Śląska Opolskiego z ciekawą ekspozycją historyczną, w tym bogatymi zbiorami archeologicznymi. W muzeum można zobaczyć także kilka wystaw malarstwa polskiego. W tym obrazy: Axentowicza, Kossaka, Boznańskiej, Malczewskiego.
  • Kamienicę Czynszową, która chyba na wszystkich zrobiła duże wrażenie . Tzw Kamienica Czynszowa to oddział Muzeum Śląska Opolskiego. W kamienicy można zobaczyć kilka mieszkań, których wystrój i wyposażenie obrazują jak żyli ludzie w latach 1890-1945 .

W programie naszej wycieczki oczywiście nie zabrakło także opolskiej Starówki, Wieży Piastowskiej, Amfiteatru 

oraz tzw. Opolskiej Wenecji.

 

 

Opolska Starówka 

Opolska Starówka

Opolska Starówka

Opolska Wenecja

 Opolska WenecjaOpolska Wenecja

 Opolska StarówkaMuzeum Śląska Opolskiego

Kościół Franciszkanów

Opolski Amfiteatr

Mury miejskie z BasztąKamienica Czynszowa

Kamienica Czynszowa

Kamienica Czynszowa

Kamienica Czynszowa

Kamienica CzynszowaKamienica CzynszowaKamienica CzynszowaKamienica Czynszowa

Kamienica Czynszowa

 Kamienica Czynszowa

Kamienica Czynszowa

Muzeum Śląska OpolskiegoMuzeum Śląska OpolskiegoMuzeum Śląska OpolskiegoKaplica Piastowska - Kościól FranciszkanówKaplica Piastowska - Kościól FranciszkanówOłtarz Matki Boskiej Opolskiej