niedziela, 19 sierpnia 2012
Ogrody Pieskoskalskie

Renesansowy ogród na zamku w Pieskowej Skale budzi zachwyt wielu turystów. Niestety, rzadko bywa otwierany, zazwyczaj przy okazji jakiś okolicznościowych imprez. Mnie udało się pospacerować alejkami tegoż ogrodu przy okazji wystawy prac Krzysztofa Klimka, która odbywała się w zamkowych podziemiach. To właśnie z zamkowych podziemi prowadzi wejście do ogrodowych labiryntów.

Ogrody w Pieskowej Skale

Ogrody w Pieskowej Skale

Ogrody w Pieskowej Skale

Ogrody w Pieskowej Skale

Ogrody w Pieskowej Skale

Ogrody w Pieskowej Skale

Pieskowa Skała - zamek

wtorek, 26 czerwca 2012
Muzeum Wikliny Władysława Wołkowskiego w Olkuszu

Na wstępie wielkie sorry za to, że tak dawno nie robiłam wpisów na swoim blogu, po prostu ciągle brakowało mi czasu, a wszystko za sprawą szkolnego sezonu turystycznego...Jednak rok szkolny ma się ku końcowi, wycieczki szkolne też, dlatego obiecuję, że postaram się nadrobić blogowe zaległości.

Dzisiaj chciałabym zaprosić Państwa do jednego z ciekawszych muzeów w Olkuszu. Mianowicie do Muzeum Wikliny Władysława Wołkowskiego, które znajduje się w Dworku Machnickich przy ulicy Szpitalnej, gdzie znajduje się także Muzeum Afrykanistyczne.

W muzeum możemy zobaczyć prace wykonane przez Władysława Wołkowskiego, który nie bez kozery nazywany jest Michałem Aniołem wikliny. Większość prac wykonana została z wikliny, ale nie brakuje także prac z trzciny, sznurka, słomy czy bambusa.

Wołkowski tworzył głównie sztukę użytkową. W olkuskiej placówce możemy zobaczyć różnego rodzaju meble jak: stoły, taborety, krzesła czy patery na owoce. Na szczególną uwagę zasługują także tzw. strojeńce - duże, barwne makaty i kilimy, wykonane ze sznura konopnego na drewnianym bądź wiklinowym szkielecie.

Władysław Wołkowski urodził się w 1902 roku w Sulisławicach koło Wolbromia. W 1934 roku ukończył studia na 3 wydziałach: malarstwa, architektury wnętrz i pedagogice.  W 1937 roku był współtwórcą Polskiego Pawilonu na Światowej Wystawie w Paryżu, który nagrodzony został złotym medalem.

Muzeum Wikliny

Muzeum Wikliny

Muzeum Wikliny

Muzeum Wikliny

 Muzeum Wikliny

Muzeum Wikliny

 Muzeum Wikliny

Muzeum Wikliny

poniedziałek, 20 lutego 2012
Olkusz - miasto muzeów

Olkusz, to jedno z niewielu 40-tysięcznych miast w Polsce, które może pochwalić się aż 4 placówkami muzealnymi. Obok  Muzeum Regionalnego PTTK, które w zeszłym roku obchodziło 100 lecie powstania, znajduje się tutaj także Muzeum Pożarnictwa, Muzeum Wikliny oraz najbardziej chyba znane: Muzeum Afrykanistyczne. 

Muzeum Afrykanistyczne powstało z inicjatywy Bogdana Szczygła - olkuskiego lekarza, podróżnika. Do Afryki po raz pierwszy Bogdan Szczygieł wyjechał w roku 1961,  jako ochotnik Service Civil Internationale. Powierzono mu wtedy szefostwo nad międzynarodową ekipą medyczną w Tlemcen w Algierii. Z kolei w latach 1966-1977 kierował oddziałem radiologicznym w Niamey w Nigrze. Warto wspomnieć, że przez pewien czas był nawet doradcą do spraw zdrowia przy prezydencie Nigru. Pobyt w Afryce stał się dla niego inspiracją do napisania wielu ciekawych reportaży i książek o Afryce, które do dziś cieszą się dużym zainteresowaniem czytelników. Jest autorem między innymi takich pozycji jak: "Tubib wśród nomadów", "Maska z niama-niama", "Rubikon czarnych dziewcząt", "Nieprzespany sen Afryki" czy "Mnisi w szafranowych szatach".

Z długoletniego pobytu w Afryce przywiózł niezwykle cenne pamiątki, które stały się podstawą do założenia olkuskiej placówki. Z czasem  kolekcję zaczęli wzbogacać inni darczyńcy.

W muzeum możemy zobaczyć przede wszystkim eksponaty związane z kulturą i życiem codziennym plemion z północno-zachodniej Afryki. Szczególne miejsce zajmują artefakty związane z kulturą i sztuką Tuaregów - wojowniczego plemiona nomadów z Sahary , a także eksponaty (stroje, rzeźby, maski) tajemniczego plemiona Dogonów.

Muzeum znajduje się w centrum Olkusza nieopodal rynku, przy ulicy Szpitalnej 32.

 

Pismo obrazkowe Dogonów

 

Najcenniejsza maska - Kanaaga

piątek, 04 listopada 2011
Klasztor w Imbramowicach

Początki klasztoru sięgają XIII wieku. Fundatorem klasztoru i kościoła był biskup krakowski Iwo Odrowąż. Kościół jak i klasztor uległy niemal całkowitemu zniszczeniu w czasie pożaru w roku 1710. Odbudowy podjął się jeden z najbardziej znanych polskich architektów doby baroku - Kasper Bażanka. Więcej o Bażance można przeczytać na stronie  tutaj

W 2003 roku kościół klasztorny pod wezwaniem św. Piotra i Pawła został podniesiony do rangi sanktuarium Męki Pańskiej. A to za sprawą słynącego łaskami obrazu Pana Jezusa Cierpiącego.

W roku 1975 odkryto na terenie klasztoru wyjątkowo cenny obraz z pocz. XVII wieku "Madonna w girlandzie" Jana Brueghla. Jest to jeden z 3 obrazów tego artysty, który znajduje się w Polsce, a co ważne jedyne przez niego sygnowany.

Kościół choć z zewnątrz prezentuje się dość skromnie, to wnętrze posiada ogromne walory artystyczne. Na szczególną uwagę zasługuje przede wszystkim wielka barokowa dekoracja malarska, której wykonawcą był Wilhelm zwany Wielkim. Według znawców polichromie kościoła klasztornego należą do wczesnych i bardzo dobrych osiągnięć malarstwa iluzjonistycznego. Warto zwrócić uwagę zwłaszcza na 2 malowidła: scenę rzezi zakonnic z klasztoru w Witowie (nad chórem głównym) oraz malowidło przedstawiające "Dobrego Pasterza" (prezbiterium).

Autorem rzeźb w imbramowickim kościele jest z kolei - Antoni Frączkiewicz, twórca elementów snycerskich w wielu krakowskich kościołach (św. Anny, Jan Chrzciciela, św. Jana Ewangelisty).

Poza ołtarzem głównym, w którym znajduje się obraz Jezusa Cierpiącego, znajduje się jeszcze 6  ołtarzy bocznych. Wszystkie wykonane oczywiście w stylu barokowym, rzeźbione w drewnie i złocone. Na konsolach rzeźby Apostołów z narzędziami męki lub symbolami w rękach.

 

Brama wejściowa z dzwonnicą

poniedziałek, 31 października 2011
Klasztor w Czernej

Hugo Kołłątaj w swojej w książeczce pt. „Zabawki bardzo przyjemne i wesołe” przedstawił podanie, a raczej plotkę o powodach założenia klasztoru:

Agnieszka Tęczyńska Firlejowa po śmierci swojego męża Mikołaja Firleja w 1597  (byli małżeństwem zaledwie 4 lata) popadła w dewotyzm, co starali się wykorzystać jezuici. Ponoć robiła wszystko co jej nakazali używając argumentu wiecznego zbawienia. Organizowali w zamku zabawy i biesiady, na które przybywali nowicjusze z klasztoru Jezuitów w Krakowie przebrani za świętych. Firlejowa wierzyła, że obcuje ze świętymi. Podczas jednej z takich zabaw zjawił się nagle kwestarz – karmelita bosy i zdemaskował jezuitów. Wdzięczna Firlejowa ufundowała dla karmelitów bosych klasztor.

Prawda wyglądała trochę inaczej. W 1625 roku Firlejowa brała udział w uroczystościach składania zakonnych ślubów karmelitańskich przez jedną ze swoich krewnych. Pod wpływem tego wydarzenia wyraziła zgodę na ufundowanie pustelniczego klasztoru karmelitańskiego w jej dobrach.

Budowę klasztoru rozpoczęto w 1629 roku, a już w 1633 roku zamieszkali tu pierwsi pustelnicy.  W 1640 roku konsekrowano kościół pod wezwaniem. św. Proroka Eliasza. Na specjalne życzenie Firlejowej wyposażenie architektoniczne kościoła wykonano w „czarnym marmurze”. Zaopatrzyła ona też kościół w bogate naczynia, sprzęty i szaty liturgiczne oraz przekazała ok. 30 obrazów dla przyozdobienia kościoła i klasztoru. Firlejowa zmarła w 1644 przed ukończeniem fundacji. Pochowano ją zgodnie z życzeniem w grobowcu pod posadzką w pobliżu wejścia do kościoła. W 1646 wykonano łącznie 12 eremitarzy. W latach 1644-51 zakonnicy w litej skale wykuli studnię o głębokości 21,5 metra. Klasztor ostateczne ukończono w 1660 roku. W prawie niezmienionym kształcie i układzie przetrwał do dzisiaj.  W 1678 roku ukończono budowę tzw. wielkiej klauzury. Cały teren o powierzchni 80,56 ha otoczono murem o długości 4180 m i wysokości 2,5 metra. W latach 1671-91 nad Eliaszówką wybudowano wspaniały pod względem architektonicznym most. Po jego wschodniej stronie stanęła okazała furta siedlecka z kaplicą dla wiernych, domem gościnnym i stajnią. Były to ostatnie prace budowlane na terenie klasztoru.

Nieduża świątynia powstała na planie łacińskiego krzyża. Choć barokowa, nie widać w niej  charakterystycznego dla tamtej epoki wielkiego przepychu. Zgodnie z tradycją karmelitańską stoi pośrodku czterech skrzydeł klasztornego budynku. W przedłużeniu prezbiterium wznosi się wolno stojąca wieża, połączona mostkiem z poddaszem kościoła. Do kościoła prowadzi bogaty, marmurowy, barokowy portal. W górnej jego części znajdują się herby Tęczyńskich i Firlejów: topór i dwugłowy orzeł. Za wejściem w posadce kościoła znajduje się płyta pod którą znajduje się grób fundatorki. Wystrój kościoła jest stylowo jednolity, czysty, surowy i poważny dzięki wykorzystaniu marmuru dębnickiego. Są tu trzy ołtarze, których wspólną cechą są przerywane  przyczółki oraz kolumny, podtrzymujące belkowanie.

Ołtarz główny, mieści olejny obraz proroka Eliasza na pustyni, namalowany przez Tomasza Dolabellę, nadwornego malarza króla Władysława IV.  

Boczne ołtarze usytuowane są w ramionach transeptu. Ołtarz po stronie północnej (lewej) mieści cudowny obraz Matki Bożej Szkaplerznej namalowany na blasze w XVIII w. przez Pawła Gołębiowskiego (zastąpił wcześniejszy namalowany na płótnie). Wokół ołtarza znajdują się liczne wota.  Ołtarz po stronie południowej (prawej) zawiera obraz św. Teresy przestawia Świętą w czasie mistycznego doświadczenia przebicia serca. Poniżej obrazu znajduje się figurka Praskiego Dzieciątka Jezus. W ołtarzach i w portalach umieszczono 10 relikwiarzy w formie sarkofagów. Znajdują się w nich relikwie śś. Męczenników. W zakrystii znajduje się sporo zabytkowych sprzętów liturgicznych z XVII i XVIII wieku.

Ołtarz Matki Bożej Szkaplerznej zbudowano  z czarnego marmuru dębnickiego pod kierunkiem Adama Negowicza, mistrza kamieniarskiego w Dębniku, w latach 1655-1657. W arkadowej niszy retabulum umieszczono najpierw prostokątny obraz Matki Bożej Śnieżnej, namalowany techniką olejną na płótnie w 1 poł. XVII w. Był on darem klasztoru SS. Michała i Józefa karmelitów bosych w Krakowie dla nowego klasztoru w Czernej. Obraz ten nieznanego malarza o wymiarach 99,5 x 166 cm o znacznych walorach artystycznych przetrwał w ołtarzu do połowy XVIII w. Pomimo wysokich wartości artystycznych i ideowych był tymczasowym, zastępczym, nie dostosowanym do wielkości niszy retabulum ołtarza. Z tego względu, a szczególnie z uwagi na wielką wilgotność, kamiennego, nieogrzewanego kościoła, która powodowała szybkie butwienie i rozpad płótna obrazów, kapituła klasztoru postanowiła zamówić nowy obraz, dostosowany do wielkości retabulum, namalowany na materiale trwałym, jakim jest miedziana blacha. Pustelnicy byli tak bardzo przywiązani do dotychczasowego wizerunku, że zażyczyli sobie wykonania dokładnej kopii Matki Bożej Śnieżnej czyli pierwotnego obrazu, z uwzględnieniem założeń ideowych zakonu, którego patronką jest Matka Boża z Góry Karmel — jako Szkaplerzna. Dokonał tego artysta malarz Paweł Gołębiowski, senior cechu malarzy w Krakowie, który w połowie XVIII w. realizował wiele zamówień dla klasztoru w Czernej.

W skrzydle frontowym znajduje się wczesnobarokowy portal z czarnego „marmuru”. Za nim z lewej strony mieści się kaplica błog. Ojca Rafała Kalinowskiego. Kaplicę zbudowano w latach 1981-1983. Obraz w ołtarzu namalował Jerzy Kumala. Pod ołtarzem znajduje się sarkofag z relikwiami św. Rafała Kalinowskiego. Na nim widnieją sceny z życia Świętego rzeźbione przez Bronisława Chromego. W boku kaplicy umieszczono trzy duże obrazy Jerzego Kumali przedstawiające charakterystyczne momenty z życia św. Rafała: udział w powstaniu styczniowym, w drodze na Syberię i w roli kierownika dusz. Z prawej strony kruchty kościoła usytuowana jest kaplica Św. Jana od Krzyża. W ścianie z boku ołtarza znajduje się nisza z drewnianą rzeźbą frasobliwego Chrystusa. Po przeciwnej stronie znajduje się relikwiarz bł. Alfonsa Marii Mazurka.

W klasztorze znajdują się także  ekspozycje muzealne.   Dział misyjny gromadzi bogaty zbiór afrykańskiego rękodzieła, przedmiotów codziennego użytku, fauny i flory z Rwandy i Burgundii, gdzie karmelici bosi prowadzą misje. Dział św. Rafała Kalinowskiego, w którym znajduje się ekspozycja związana z życiem i działalnością świętego. Dział br. Bernardyna jest to kolekcja w większości zgromadzony przez br. Bernardyna Berke (1914-2004). Obejmuje zbiór sprzętu liturgicznego, fotograficznego, numizmatykę, geologię i broń. Dział historyczny obejmuje eksponaty liturgiczne i przedmioty codziennego użytku, którymi posługiwali się zakonnicy. Od kaplicy ojca Rafała Kalinowskiego idziemy długim korytarzem do kościoła. Kościół św. Eliasza jest miejscem kultu Matki Boskiej Szkaplerznej i św. Rafała Kalinowskiego

Opis na podstawie książki Juliana Zinkowa - " Krzeszowice i okolice"

 

Klasztor w Czernej

 Klasztor w Czernej

 Klasztor w Czernej

 

Cmentarz klasztorny

 Klasztorna studnia

Wejście główne do kościoła

Ołtarz GłównyKaplica Rafała Kalinowskiego

Most Diabelski

czwartek, 27 października 2011
Kościół Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Racławicach

Kościół pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Racławicach to niewątpliwie jeden z najcenniejszych zabytków architektury drewnianej z terenu Jury Krakowsko-Częstochowskiej.

Pochodzi z 1511 roku. Według miejscowej tradycji do jego budowy posłużyło drzewo modrzewiowe z jednego z pobliskich wzgórz. Należy do grupy późnogotyckich świątyń typu małopolskiego, z charakterystycznymi dla tego typu zaskrzynieniami w nawie, oknami od południa, wejściem głównym od zachodu i bocznym od południa oraz zakrystią od północy. Kościół jest jednonawowy, orientowany, zbudowany w konstrukcji zrębowej, oszalowany.

We wnętrzu kościoła  4 ołtarze z  XVIII wieku, wykonane w stylu barokowym.

W ołtarzu głównym, który został ufundowany przez ks. Jakuba Koseckiego jako wyraz wdzięczności złożony Matce Boskiej za uzdrowienie z ciężkiej choroby, jaką był dotknięty w roku 1752 roku, znajduje się słynący łaskami obraz Matki Boskiej z połowy XVII wieku. Przy ołtarzu w gablotach liczne dary i wota złożone w podzięce dla Matki Boskiej Racławickiej za wstawiennictwo w ciężkich życiowych sprawach. Pozostałe ołtarze w tym 2 boczne: św. Andrzeja i św. Piotra oraz ołtarz Ukrzyżowania, pochodzą z początku XVIII wieku, a ich fundatorem był ks. Andrzej Strzałkowski.

Na uwagę zasługuje bogate wyposażenie wnętrz, którego wartość ma znaczenie wręcz muzealne. Zwłaszcza:

  • Skrzydła tryptyku "Święte Dziewice i Zwiastowanie" z roku 1473, ufundowane przez Jana Żaka z Zawady. W zachowanych kwaterach na awersach wizerunki: św. Katarzyny (z kołem), św. Małgorzaty (ze smokiem), św. Barbary (z wieżą) i Św. Doroty (z koszem owoców). Na rewersach przedstawiono bez podziału Scenę Zwiastowania.
  • Tryptyk "Święta Rodzina" z I poł. XVI wieku. Na uwagę zasługuje scena główna, w której Święta Rodzina przedstawiona jest jako Wielka Święta Rodzina. Oprócz Matki Boskiej, świętej Anny, małego Jezuska, św. Joachima i św. Józefa przedstawiono także: Kleofas, Salomas (kolejni mężowie św. Anny) oraz siostry Marii z dziećmi. Pozostałe kwatery obrazują sceny: Zwiastowania, Nawiedzenia św. Elżbiety i Pokłon Trzech Króli.
  • Skrzydła poliptyku "Święte Dziewice i Sceny Męki Pańskiej z końca XVI wieku. W kwaterach święte ukazane parami: św. Urszula i św. Katarzyna, św. Małgorzata i św. Agnieszka, św. Dorota i św. Barbara, św. Helena i św. Apolonia. Na rewersach 4 sceny Męki Pańskiej: Biczowanie, Cierniem Koronowanie Chrystusa, Ukrzyżowanie i Zmartwychwstanie.

Warto zwrócić  także uwagę na grupę rzeźb z belki tęczowej  tworzących scenę Ukrzyżowania z początku XVI wieku, a także na płytę nagrobną bezimiennego rycerza herbu Rawicz z początku XVII wieku. Niezwykle cenna jest także XVII - wieczna polichromia ozdabiająca wnętrze kościoła.  

Kościoł w Racławicach

tryptyk Święta Rodzina - XVI wiek

Skrzydła Poliptyku - Święte Dziewice - XVI wiek 

Belka tęczowa ze Sceną Ukrzyżownia

  

 
1 , 2